Gekon Rhacodactylus auriculatus jest prawdopodobnie drugim najchętniej wybieranym przez terrarystów gekonem z dawnego rodzaju Rhacodactylus. Pierwszy człon nazwy wywodzi się z greckiego Rhakos, co znaczy kolec i Dactylus co znaczy palec. Natomiast drugi człon auriculatus, który wywodzi się z łaciny oznacza uszy, który pochodzi od wyrostków znajdujących się na szczycie głowy, wyglądem przypominających uszy. Nazwa polska jest jednak tłumaczeniem angielskiej nazwy Gargoyle gecko, która pochodzi od grudek i wybrzuszeń znajdujących się na szczycie głowy, co niektórym ludziom kojarzyło się z posągami gargulców ozdabiających kościoły. Jest to jaszczurka łatwa w utrzymaniu, nieagresywna i szybko się oswajająca. Niektórzy opiekunowie twierdzą, że jest ona spokojniejsza niż gekon orzęsiony, długowieczna, może osiągać wiek kilkunastu lat (być może nawet ponad 20 lat). Gekon ten jest polecany dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z terrarystyką, jak również dla doświadczonych hodowców.

Pochodzenie

Gekon gargulcowy, zwany też popularnie gargulcem, jak również pozostałe gekony z dawnego rodzaju Rhacodactylus, pochodzi z Nowej Kaledonii, wysp leżących między Australią a Nową Zelandią. Na wyspach panuje łagodny tropikalny klimat. Temperatury wynoszą średnio 24°C w skali roku, jednak potrafią wahać się w tzw. półroczu zimowym, trwającym od kwietnia do listopada, od 17do 23°C, a w półroczu letnim, które trwa od grudnia do marca od 26 do 29°C. Wilgotność powietrza na wyspach waha się w granicach 70%. Ukształtowanie wysp jest dwojakie. Tereny przybrzeżne, to tereny nizinne, w głębi wyspy ukształtowanie zaczyna się zmieniać na skaliste, górzyste.

Długość i tryb życia, budowa ogólna i zachowanie

Gekony są zwierzętami długowiecznymi. Szacuje się, że w niewoli mogą żyć nawet ponad 20 lat. Warto więc przed zakupem takiego zwierzęcia zastanowić się czy jesteśmy w stanie zapewnić mu wszystkie wymagane warunki, poświęcić odpowiednią uwagę, a w razie potrzeby zapewnić pomoc weterynarza specjalisty.

Zwierzęta te prowadzą nocny tryb życia i są gekonami pół-nadrzewnymi. Dnie przesypiają ukryte w częściach roślin blisko ziemi lub bezpośrednio na niej, by wieczorami wspinać się na krzewy i drzewa w poszukiwaniu pokarmu.

Gekon gargulcowy dorasta do 25cm długości (wraz z ogonem), dorosłe, przeciętne osobniki mierzą 20-22cm i ważą 45-75g, rekordzistka osiągnęła wagę 125g. Długość samego ciała bez ogona wynosi od 9 cm do 12cm. Osobniki po wykluciu mierzą 7,5 cm i ważą około 2g. Gekony gargulcowe posiadają w każdej kończynie po 5 palców zaopatrzonych w pazurki oraz przylgi, które pozwalają im przemieszczać się po gładkich, pionowych powierzchniach. Ponieważ ich palce są węższe niż u C. ciliatus wspinaczka po gładkich powierzchniach sprawia im nieco większą trudność – warto to wziąć pod uwagę planując wystrój terrarium. Gatunek ten posiada tzw. „kieszonki roztoczowe”, są to małe fałdy skórne, tworzące kieszonki, które znajdują się na wewnętrznej stronie tylnych łap. Odkryto że na wolności kieszonki te wypełnione są roztoczami, stąd ich nazwa, lecz nie odkryto ich przeznaczenia. Chwytny ogon ułatwia poruszanie się nad ziemią. Ich oczy pozbawione są powiek, dlatego gekony często oblizują je swym długim, elastycznym językiem by utrzymać je w czystości i zachować odpowiednią wilgotność. Oczy chronione są przed urazami pojedynczą łuską. W czasie snu oczy są częściowo schowane w głębi oczodołów. Budowa ciała jest masywna. Gekon jest krępy, posiada dużą i szeroką głowę. Gekony gargulcowe posiadają niewielkie ząbki, które uniemożliwiają im żucie pokarmu, dlatego też wybierają dojrzałe, lub nawet przejrzałe, miękkie owoce, a upolowane owady są w stanie zabić przed połknięciem. Jak większość gadów, gekony te zrzucają okresowo stary naskórek, tzw. wylinkę. Gdy gekon ma zamiar przejść wylinkę jego skóra staję się matowa i przybiera szarawy odcień. Gekony często zdejmują z siebie stary naskórek przy pomocy swoich szczęk lub przez ocieranie się o drewno, korę czy inne elementy wystroju terrarium.

Gargulce są zdolne do wydawania dźwięków przypominających warknięcia, mlaskanie, klikanie, trzaski czy piski. Dźwięki te są obserwowane u gekonów trzymanych w grupach i wyrażają irytacją, chęć pokrycia lub są to sygnały ostrzegawcze dla drugiego osobnika. Charakterystyczną cechą tego gatunku, są wyrostki na szczycie głowy, jednak selekcja w hodowli doprowadziła do znacznego zaniku owych wyrostków, stały się one dużo mniejsze i słabiej widoczne. Jest to gatunek polimorficzny co oznacza, że występuje naturalna mnogość barw i wzorów.

Cechy morfologiczne
1. Kolory

Black and White – biało czarny – ciało gekona ma kolor biały lub delikatnie szarawy, a wzory na ciele są w kolorze czarnym. Bardzo często jest określana jako „High Contrast”.
Yellow – żółty- ciało gekona ma wyraźnie żółty odcień lub wzory na ciele są żółte. Często dzieje się tak, że wraz z wiekiem kolor żółty blaknie i przybiera odcień kremowego lub nawet białego.
Orange – pomarańczowy – wzory na ciele gekona są koloru pomarańczowego, nawet wtedy gdy nie jest on w fire up’ie
High Orange – intensywnie pomarańczowy – kolor występujący tylko w odmianie Striped. Na ciele gekona widoczne są dwa pełne pasy biegnące przez cały grzbiet. Dodatkowo mogą występować dodatkowe, biegnące równolegle do podstawowych w kolorze pomarańczowym lub w jaśniejszym odcieniu. Należy pamiętać, że kolor ten musi się utrzymywać również wtedy gdy gekon nie jest w fire up’ie oraz iż nie jest to kolor ciała, jedynie wzoru. Większość gekonów High Orange ze względu na występowanie wielu pasów będzie kwalifikowana do odmiany Super Striped.
Red – czerwony – wzory na ciele gekona są koloru czerwonego, nawet wtedy gdy nie jest on w fire up’ie
High Red – intensywnie czerwony – kolor występujący tylko w odmianie Striped. Na ciele gekona widoczne są dwa pełne pasy biegnące przez cały grzbiet. Dodatkowo mogą występować dodatkowe, biegnące równolegle do podstawowych w kolorze czerwonym lub w jaśniejszym odcieniu. Podobnie jak w przypadku High Orange, kolor ten musi się utrzymywać również wtedy gdy gekon nie jest w fire up’ie. Ponadto nie jest to kolor ciała, jedynie wzoru. Większość gekonów High Red ze względu na występowanie wielu pasów będzie kwalifikowana do odmiany Super Striped.
Salmon and Pink – łososiowo-różowy – ciało gekona ma wyraźny odcień różu lub łososia gdy jest on w fire up’ie.
Brown – brązowy- ciało gekona ma kolor brązowy a czarne linie tworzą wzór gekona.
Black, Melanistic – czarny, melanistyczny – ciało gekona jest niemal lub całkowicie czarne.Niektóre pisklaki po wykluciu wyglądają na osobniki melanistyczne, jednak z upływem czasu tracą swoje zabarwienie i bledną.
White, Ghost, Pallid – biały – ciało gekona jest koloru białego lub bardzo bladego, a wzory są niewyraźne. „Ghost” w fire up’ie również jest niemalże biały.

2. Wzory

Striped – gekon z paskami biegnącymi od podstawy szyi do końca ogona, pasy te wyraźnie kontrastują z tłem, czasem mogą być białe lub czarne. Mogą także być poprzerywane lub niekompletne w niektórych miejscach.
Super Striped – pasy przebiegają przez niemal całe ciało gekona, począwszy od barków, przez boki do nóg i ogona.
Reticulated – łuski na ciele gekona są zabarwione w dwóch-trzech kolorach, które to układają się losowo, tworząc mozaikowy wzór.
Mottled Reticulated – gekon, którego tło pokryte jest ciemniejszymi znaczeniami w postaci cętek, nakrapiania, prążków, czasem mogą one być ułożone w taki sposób, że prążki przebiegają równolegle do siebie w poprzek ciała gekona.
Banded – cętki na ciele gekona układają się w równoległe grube pasma, które są ułożone w regularnych odstępach od siebie.
Mosaic – występują zarówno pasy jak i cętki czy prążki, które tworzą skomplikowany wzór przeplatany raz jaśniejszymi raz ciemniejszymi łuskami.
Blotched – ciało gekona pokryte jest palmami w danym kolorze, zwykle pomarańczowym lub czerwonym, które tworzą losowy wzór lub układają się taśmowo.

Zmiany koloru oraz jego intensywności

Podczas całego swojego życia gargulce zmieniają swoje kolory w rozmaitym stopniu, zależy to od pory dnia, intensywności światła, nastroju, stresu lub innego rodzaju pobudzenia (kopulacja). Proces ten nazywamy „fire up” i często jest on bardzo wyraźny.

Autotomia

Gekony gargulcowe jak wiele innych jaszczurek posiadają zdolność autotomii, czyli odrzucania swojego ogona w przypadku zagrożenia. Pozwala to gekonom uciec przed drapieżnikiem, który skupia się na drgającym jeszcze przez jakiś czas ogonie. W przeciwieństwie do gekonów orzęsionych ich ogon ulega powolnej regeneracji, jednak jego wybarwienie i wzór nie odpowiada wyglądowi przed jego utratą. Gdy nasz pupil odrzuci ogon nie należy się tym martwić, powinniśmy mu wtedy zapewnić mu dużo spokoju oraz przenieść go do czystego, wyłożonego papierowymi ręcznikami pojemnika. Rany nie trzeba dezynfekować. Powinniśmy być jednak świadomi, że gekon, który odrzucił ogon, traci wraz z nim duże rezerwy tłuszczu oraz wapnia. Dobrze jest zapewnić mu w takiej sytuacji odżywcze pożywienie i dodatkową suplementację mineralno-witaminową.

Dymorfizm płciowy

U dorosłych gekonów gargulcowych rozpoznanie płci nie jest trudne, jednak osobom początkującym może sprawić pewien problem, szczególnie jeżeli mają tylko jednego osobnika bez możliwości porównania z innym. Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku 8-12 miesięcy – w tym okresie pojawią się wyraźne zgrubienia ogona świadczące o obecności podwójnego narządu kopulacyjnego – hemipenisa. Obszar ten jest okrągły, dzielący się na dwa wybrzuszenia. Samica osiąga dojrzałość płciową w wieku 12-14 miesięcy, a jej nasada ogona za szparą kloakalną jest nieco uwypuklona i ma kształt trójkąta. O wiele trudniejsze natomiast jest rozpoznanie płci u młodych osobników, z tego też względu młode gekony gargulcowe sprzedawane są zwykle jako 0.0.X (płeć nieznana). Można jednak próbować rozpoznać płeć poprzez stwierdzenie obecności lub braku rzędu małych porów (malutkie, czarne kropeczki na środku łusek) biegnących u samczyków nad kloaką. Niestety u samiczek również możemy stwierdzić obecność porów, są to tzw. pseudo-pory, o wiele mniejsze niż u samców i nieaktywne. Rozpoznanie płci jest najłatwiejsze u gekonów z jasnym podbrzuszem.

Terrarium

Terrarium powinno stwarzać jak najlepsze środowisko dla życia jaszczurki odpowiadające warunkom naturalnym tj. zapewnić ciepły i dość wilgotny klimat. W ciepłych mieszkaniach gekony mogą być trzymane w nieogrzewanych terrariach.

Temperatura

Najbardziej odpowiednia temperatura to taka, która mieści się w przedziale między 22 a 25° Celsjusza w dzień, więc taka jaka panuje w wielu mieszkaniach. Hodowcy proponują dwa rozwiązania: niektórzy trzymają gekony w temperaturze pokojowej (jeśli mieści się ona w podanym przedziale), inni stwarzają cieplejsze miejsce o temperaturze około 27 stopni Celsjusza. W pozostałej części terrarium temperatura nie powinna przekraczać 25,5 stopni. Cieplejsze miejsce bywa szczególnie polecane, jeśli planujemy rozmnożyć gekony. W tym przypadku również polecane jest utrzymywanie temperatury w granicach 24-25,5 stopni Celsjusza. W zbyt wysokiej temperaturze, powyżej 29° gekony nie czują się komfortowo, są zestresowane, a przegrzanie może być przyczyną ich chorób i w konsekwencji śmierci. W nocy minimalny spadek temperatury o 2-3° jest wskazany.

Oświetlenie

Gekon gargulcowy jest zwierzęciem nocnym, który dnie przesypia ukryty wśród roślinności, dlatego intensywne oświetlenie terrarium nie jest wskazane, gdyż męczy zwierzęta. Powinniśmy zachować jednak cykl dzień-noc, gdzie dzień będzie trwał około 12 godzin. Również w tym przypadku hodowcy stosują dwa rozwiązania: jedni stosują oświetlenie i Ci twierdzą, że gargulce ładniej się wtedy wybarwiają, drudzy wykorzystują tylko naturalne, dzienne światło. Praktycznym, jak i bardzo ekonomicznym rozwiązaniem są panele z diodami led emitującymi światło białe ciepłe. Paski te zajmują niewiele miejsce i nie emitują dodatkowego, niepotrzebnego ciepła. Nocną obserwacje zwierzęcia ułatwią nam czerwone diody led. Gatunek ten nie wymaga naświetlania lampami UVB.

Wilgotność, woda i wentylacja.

Względna wilgotność powietrza powinna być utrzymywana na poziomie 55-80%. Uzyskujemy ją poprzez regularne, obfite spryskiwanie terrarium, najczęściej raz dziennie, wieczorem. Spryskiwać należy tak, by krople wody osiadały na elementach wyposażenia terrarium i ściankach, aby gekony mogły je spijać. Oprócz spryskiwania powinniśmy wstawić do terrarium płytką miseczkę z wodą, gdyż parująca woda odrobinę podnosi wilgotność, a nasz pupil ma wtedy stały dostęp do wody. Stała, wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi bakterii, grzybów i roztoczy oraz niekorzystnie wpływa na stan zdrowia zwierzęcia, w szczególności prowadzić może do problemów z układem oddechowym. Z kolei zbyt niski poziom wilgotności może przyczynić się do zaburzeń w procesie linienia, szczególnie na końcówkach palców i ogona. Stary naskórek będzie uciskał na obwodowe naczynia krwionośne, co prowadzi do martwicy danej części ciała. Jeżeli chodzi o wentylacje, to powinna ona zapewnić stały dopływ świeżego powietrza i jednocześnie pozwalać na odparowanie wilgoci.

Obsada terrarium

Maluszki
Gekony gargulcowe są jednymi z bardziej agresywnych względem siebie przedstawicielami z dawnego rodzaju Rhacodactylus. Powszechnie znana jest ich skłonność do odgryzania ogonów swoim towarzyszom w terrarium. Jeśli będą trzymane razem silniejszy może nie dopuszczać słabszego do jedzenia lub celowo odgryzać mu ogon, który stanowi doskonałe źródło wapnia i umożliwić szybszy rozwój, a wtedy występuje duże prawdopodobieństwo, że niestety słabszy osobnik nie przeżyje, ponieważ regeneracja ogona u takiego malucha wymaga dużego nakładu energii i jeśli nie będzie on pobierał pokarmu lub będzie pobierał ale w nieodpowiedniej ilości nie wystarczy mu energii do życia. Mniejsze pobieranie pokarmu może wiązać się z ciągłym stresem, w tym wypadku czynnikiem stresowym może być obecność drugiego osobnika. Dlatego nawet jednodniowe maluchy powinny mieć swoje własne terraria lub fauna boksy.
Podrostki
Młode samice powinny być trzymane w osobnym terrarium. Również młode samce nie mogą być trzymane razem z samicami, aby uniknąć przedwczesnego pokrycia. Młodego samca nie należy dołączać do dorosłych samców, ze względu na jego bezpieczeństwo, powinien mieć własne, osobne terrarium.
Dorosłe
Dorosłe gekony mogą być trzymane w parach lub haremach- maksymalnie trzy samice na jednego samca. Należy bacznie obserwować samca, gdyż jego uwaga może skupić się na jednej samicy. Jeżeli dołączamy nowego osobnika do istniejącej już grupy, gekony mogą być agresywne w stosunku do nieznajomego. Często pomaga dokładne umycie terrarium i znajdującego się w nim wyposażenia i ponowne wprowadzenie do niego zwierząt.

Rozmiar terrarium

Dla gekonów o wadze 2-6 gram odpowiednie będzie terrarium lub fauna boks o wymiarach 30x20x20cm, natomiast osobniki starsze o wadze 8-14 będą się komfortowo czuły w fauna boksach, których wymiary będą zbliżone do 40x20x30cm (w kolejności: długość x szerokość x wysokość). Takie fauna boksy zapewnią gekonom dużo miejsca i jednocześnie umożliwiają łatwe odnalezienie pokarmu. Gdy nasz pupil urośnie należy pomyśleć o większym terrarium. Chcąc zapewnić mu komfort powinniśmy wybrać terrarium o minimalnych rozmiarach 45x45x45cm (w kolejności: długość x szerokość x wysokość) – w takim terrarium możemy trzymać 1 gekona. Terrarium dla pary lub haremu składającego się z jednego samca i dwóch samic powinno mieć minimalne wymiary 45x45x60cm. Jeżeli zdecydujemy się na harem składający się z trzech samic i jednego samca to minimalne wymiary terrarium powinny wynosić 50x50x70cm. Jeżeli chcielibyśmy trzymać większą grupę należy pamiętać, aby z każdym nowym gekonem powiększać terrarium lub fauna boks o minimum 20%.

Wybór podłoża

Istnieje wiele dyskusji odnośnie wyboru najlepszego podłoża dla gekonów. Wielu hodowców przestrzega przed luźnym podłożem takim jak piasek, który może zostać zjedzony przez gekony np. podczas polowania i doprowadzić do zatkania przewodu pokarmowego. Uważa się, że dla młodych gekonów gargulcowych najlepszym podłożem jest ręcznik papierowy. Można go łatwo i szybko wymienić, pozwala on na kontrolowanie wypróżniania się gekona. Najodpowiedniejsze jednak na podłoże są produkty przeznaczone do terrariów wilgotnych takich jak: torf, włókno lub kostka kokosowa, kora. Jeżeli chcielibyśmy posadzić w terrarium żywe rośliny podłoże powinniśmy dopasować również do ich wymagań.

Elementy wystroju

Ściany terrarium można zostawić puste. Jednak bardziej cieszy oko i napawa dumą terrarium dekoracyjne, które bardzo łatwo i przyjemnie można wykonać samemu. Na tylnej ścianie można zamontować piankowe tło, imitujące skałę czy korzenie. Ciekawym pomysłem jest korek prasowany, który możemy dostać w sklepach terrarystycznych lub marketach budowlanych , dodatkowo markety te proponują nam różne wersje kolorystyczne korka. Nie ma żadnych przeciwwskazań by zasadzić żywe rośliny, które są bezpieczne dla naszych pupili takich jak np.: kroton pstry (Codiaeum variegatum), Epipremnum złociste (Epipremnum pinnatum), Dracaena, nefrolepis wyniosły (Nephrolepis exaltata), Dracena Sandera inaczej Lucky Bamboo (Dracaena sanderiana), Stromanta miła(Stromanthe amabilis), Guzmania oraz Nidularium. Gekony nie będą ich podgryzać. Roślinom tym należy zapewnić odpowiednie oświetlenie by mogły rosnąć. Prostsze w użyciu są rośliny sztuczne. Wyposażenie uzupełniają liany, konary i kawałki rur korkowych, kryjówki np. ze skorupy kokosa. Bardzo ważną kwestią o której musimy pamiętać jest bezpieczeństwo naszego pupila. Gekony lubią skakać, jednak nie zawsze lądują tam, gdzie by chciały. Z tego względu w terrarium nie powinno być żadnych ostrych gałązek czy roślin z kolcami, o które mogłyby zrobić sobie krzywdę.

UWAGA NA TOKSYCZNE LIANY I RURY KORKOWE!!! Czasem zdarza się, że zakupione przez nas liany lub rury korkowe są pokryte chemiczną warstwą zabezpieczającą je przed wilgocią. Substancje wchodzące w skład tej warstwy bardzo często pod wpływem spryskiwania przedostają się do wody, która osiada na ich powierzchni, a którą później spijają nasze gekony. Niestety zwierzęta giną wkrótce wśród objawów nerwowych. Najczęściej obserwowane są mimowolne skurcze najpierw kończyn, później całego ciała.

Co zrobić po zakupie liany? Wyszorować ją porządnie szczoteczką, wymoczyć przez kilka godzin, a następnie wysuszyć. Jak sprawdzić czy zakupione przez nas elementy są toksyczne? Jednym z testów jest sprawdzenie jej smaku poprzez zeskrobanie cienkiej warstwy kory i dotknięcie jej końcówką języka. Jeśli są pokryte toksyczną warstwą poczujemy bardzo gorzki lub słony smak. Niestety nie zawsze jesteśmy w stanie wyczuć zmianę smaku gdyż jest to uzależnione od naszych zdolności sensorycznych. Innym bardziej wiarygodnym i miarodajnym testem, a co za tym idzie ważniejszym od poprzedniego jest włożenie rury lub liany do terrarium, wpuszczenie tam kilku świerszczy oraz obfite spryskanie całego terrarium oraz elementów wyposażenia wodą. Jeśli u świerszczy w ciągu doby lub dwóch wystąpią takie objawy jak wymioty, drgania odnóży, paraliż ciała oraz nastąpi zgon , będzie to świadczyło, że zakupione przez nas rury lub liany są toksyczne i niestety trzeba je wyrzucić.

Żywienie

Gekony z dawnego rodzaju Rhacodactylus są jaszczurkami wszystkożernymi. Na wolności ich dieta składa się z drobnych bezkręgowców, miękkich owoców oraz soku drzew i nektaru. W niewoli mamy do wyboru kilka wariantów żywienia.

Pierwszy sposób opiera się tylko i wyłącznie na komercyjnej karmie Repashy’ego, która dostępna jest już w naszym kraju i jest stosunkowo niedrogim rozwiązaniem. Karma ta zawiera już wszystkie niezbędne gekonowi składniki, zarówno odżywcze jak i mineralno-witaminowe. Karma ma postać proszku i występuje w dwóch odmianach, jako jednoskładnikowa lub dwuskładnikowa/ zawiera tzw. bazę oraz osobno smak/. Posiłek przygotowuje się mieszając proszek z wodą w odpowiedniej proporcji. Ten sposób żywienia jest najbardziej odpowiedni dla początkujących terrarystów. Młodym gekonom karmę podajemy codziennie wieczorem, dorosłym osobnikom możemy podawać karmę co drugi dzień. Według producenta karmy, powinna ona być usunięta na drugi dzień, jednak z moich obserwacji wynika, że niektóre gekony chętniej jedzą karmę, która stoi już ponad 24 godziny. Zawsze jednak trzeba upewnić się czy nie jest ona za bardzo wyschnięta i czy nie zaczyna pleśnieć. W takim przypadku należy ją bezzwłocznie usunąć z terrarium. Gdy do żywienia używa się karmy, nie ma konieczności podawania owadów. Jest to jednak dieta bardzo monotonna i po jej dłuższym stosowaniu zwierzęta mogą wykazywać niechęć do jedzenia. Pamiętać należy także, że młodym szybko rosnącym gekonom oraz samicom w okresie rozrodczym powinno się podawać dodatkowo wapń.

Drugi wariant zawiera opisaną wyżej karmę oraz dodatek owadów. W przypadku takiego żywienia owady podajemy 1-2 razy w tygodniu, nie podając tego dnia karmy lub dając jej mniejszą ilość. Owady przed skarmieniem powinny być odpowiednio żywione w myśl zasady „jesteś tym co jesz”. W przypadku częstszego karmienia owadami ważne jest obsypywanie bezkręgowców przed skarmieniem dodatkiem mineralno-witaminowym. W żywieniu gekonów najczęściej używanymi owadami są: świerszcze, karaczany, szarańcze, larwy moli woskowych, larwy mącznika młynarka. Należy mieć na uwadze, że często dorosłe osobniki gekonów, nie przejawiają już takiego dużego zainteresowania żywym posiłkiem jak to ma miejsce w przypadku młodych. W tym wypadku można z nich zrezygnować lub spróbować podać coś większego np. karaczany argentyńskie. Jedno o czym musimy pamiętać, to fakt że wielkość owada nie powinna przekraczać długości zawartej między oczami gekona. W przeciwnym wypadku może się skończyć problemami zdrowotnymi, łącznie ze śmiercią w wyniku udławienia. Najlepiej jest podawać owady pojedynczo obserwując czy zwierze jest jeszcze nimi zainteresowane, zostawienie większej ilości zwierząt karmowych w zbiorniku może zakończyć się pogryzieniem przez nie naszego podopiecznego.

Kolejną możliwością jest dołączenie do karmy oraz owadów kolejnego składnika diety jakim są owoce. Nie należy stosować owoców cytrusowych (organizm gekonów nie radzi sobie z nadmiarem kwasu cytrynowego), awokado oraz nadmiernych ilości bananów, gdyż mogą powodować problemy z wchłanianiem wapnia. Polecane owoce to gruszki, jabłka, brzoskwinie, mango, morele, figi, papaja, nektarynki oraz banany (jak już wspomniano nie należy stosować ich nadmiernych ilości). Owoce należy zmiksować i podawać jako papkę do której można dodać również niewielką ilość karmy Repash’ego. Można stosować również deserki owocowe przeznaczone dla dzieci jednak przed podaniem należy przeczytać skład i upewnić się czy nie zawierają owoców cytrusowych, awokado czy też cukru lub innych substancji słodzących.

Czwarty wariant zakłada całkowitą rezygnację z komercyjnej karmy i stosowanie jedynie karmienia „naturalnego, tj. bezkręgowców, owoców (w postaci zmiksowanej) lub deserków owocowych dla dzieci i miodu. W przypadku wyboru tego rodzaju żywienia należy pamiętać o bezwzględnej konieczności suplementacji preparatami mineralno-witaminowymi. Dla osoby początkującej jest to najtrudniejszy i najbardziej czasochłonny sposób.

Rozmnażanie

Gekony gargulcowe w niewoli rozmnażają się stosunkowo łatwo.

Osobniki hodowlane

Samce powinny ważyć przynajmniej 35 gram i mieć przynajmniej 9 miesięcy. Samice natomiast około 40 gram (jeśli posiadamy zwierzątko bez ogonka można odjąć 3-5 gram) i 15, a najlepiej 18 miesięcy. Nie wskazane jest przekarmianie samicy by osiągnęła wymaganą wagę, ponieważ liczy się przede wszystkim odpowiednia ilość wapnia, tak by samica mogła bez problemu znieść ciążę, złożyć jaja z odpowiednio uwapnionymi skorupami, a z nich wykluło się potomstwo, którego struktury kostne będą wystarczająco bogate w wapń. Jeśli waga samicy w trakcie okresu rozrodczego spadnie poniżej 30 gram należy ją niezwłocznie oddzielić od samca. Bardzo często zdarza się, że samica odgryza samcowi ogon, gdyż stanowi on doskonałe źródło wapnia, protein i energii, które przydadzą się podczas ciąży. Do rozrodu powinno się wybierać wyłącznie zdrowe osobniki, które nigdy nie chorowały na MBD, nie posiadają wad genetycznych typu dodatkowy palec w kończynie, karłowatość. Kondycja osobników hodowlanych nie powinna budzić żadnych zastrzeżeń. Powinno się unikać łączenia ze sobą osobników blisko spokrewnionych (rodzeństwo, matka-syn, ojciec-córka).

Kopulacja

Kopulacja gekonów gargulcowych jest poprzedzona zalotami samca. Podczas nich samiec wydaje z siebie przeróżne dźwięki takie jak klikanie, mlaskanie. Samiec próbuje pochwycić samicę najpierw za kończynę lub ogon, następnie przesuwa się wyżej by w końcu uchwycić ją za skórę na karku i pokryć samicę. Obraz ten może wydawać się dość brutalny, jednak w przypadku tych zwierząt jest on zupełnie normalny. Po zakończonej kopulacji samiec będzie oblizywał hemipenisa wystającego z kloaki, do momentu, dopóki nie powróci on do swej normalnej pozycji. Jeśli hemipenis w kilka godzin po zakończonej kopulacji nie powróci na swoje miejsce i nadal będzie wystawał z kloaki, a dodatkowo zmieni barwę na ciemniejszą należy bezzwłocznie udać się do lekarza weterynarii.

Cykl rozrodczy

Przebywająca z samcem samica składa najczęściej dwa jaja co 4-8 tygodni. Ciekawostką jest to, że plemniki samca mogą być przechowywane w ciele samicy nawet do 4-8 miesięcy po ostatniej kopulacji. Bardzo ważne jest by zapewnić samicom okres wytchnienia od rozmnażania. Powinien on trwać około 2-3 miesiące. Należy w tym czasie obniżyć temperaturę otoczenia do 18-21°C, ograniczyć oświetlenie oraz zmniejszyć ilość podawanego pokarmu.

Składanie jaj

Samica składa jaja w wilgotnym podłożu. Gdy w terrarium jest gruba warstwa podłoża możemy mieć trudności ze znalezieniem jaj. Aby tego uniknąć, podłoże powinno mieć 2-3cm grubości, a samicy należy zapewnić tzw. lay-box czyli pudełko do składania jaj. Takie pudełko powinno być wyłożone wilgotną ściółką np. włóknem kokosowym na grubość około 10cm, powinno mieć również odpowiednie rozmiary, tak by samica mogła swobodnie w nim kopać i obracać się. Lay-boxy ustawiamy w ustronnym miejscu tak, by zapewnić samicy bezpieczne i spokojne miejsce do złożenia jaj. Zdarza się, że po złożeniu jaj samice pilnują ich przez kilka godzin, a nawet dni. Może się zdarzyć, że samice, które pierwszy raz w życiu wchodzą w cykl rozrodczy, składają niezapłodnione jaja.

Jaja zapłodnione czy nie?

Każde zapłodnione jajo po złożeniu go przez samicę ma około 2,5-3 cm długości i około 1cm szerokości i w trakcie okresu inkubacji znacznie powiększy swoje rozmiary. Po kilku dniach możemy spróbować prześwietlić jajo. W tym celu należy udać się do ciemnego pokoju, jajo uchwycić między kciukiem, a palcem wskazującym za koniuszki jaja i poświecić w nie latarką. Zapłodnione jaja będą miały kolor różowy, będzie też widoczna tarczka zarodkowa. Jaja niezapłodnione są z reguły mniejsze i bardziej miękkie, przy prześwietlaniu żółte i po włożeniu ich do inkubatora pleśnieją po kilku dniach.

Uwaga! Należy być bardzo ostrożnym przy prześwietlaniu jaj, gdyż jaja gadów nie mogą być obracane, ponieważ spowoduje to odklejenie się tarczki zarodkowej i utonięcie rozwijającego się zarodka. Aby zawsze wiedzieć gdzie jest wierzch jaja dobrze jest opisać je delikatnie ołówkiem, tak by nie przebić delikatnej skorupki.

Inkubacja

Odpowiednia temperatura do inkubacji to 20-28°C. Jaja powinny być ułożone w wilgotnym, lecz nie mokrym substracie np. włóknie kokosowym lub wermikulicie i przykryte nim do około 2/3 wysokości. Należy kontrolować wilgotność substratu, a w razie jego podsychania delikatnie podlać podłoże, uważając by strumień wody nie był skierowany bezpośrednio na jaja. Ważne jest też, aby jaja były inkubowane bez dostępu światła. Istnieje teoria, która nie do końca jest potwierdzona przez hodowców, że temperatura inkubacji wpływa na płeć młodych. Według tej teorii inkubowanie jaj w temperaturze 20-24 stopnie determinuje płeć żeńską, a w 25 i więcej płeć męską. Po około 50-150 dniach, w zależności od temperatury inkubacji (im wyższa temperatura tym krótszy czas inkubacji), klują się młode, które mają około 6-8 cm i ważą około 2g. Została zaobserwowana pewna prawidłowość. Młode, które wykluły się z jaj inkubowanych w niższych temperaturach są większe oraz w lepszej kondycji, natomiast z jaj, które były inkubowane w wysokich temperaturach klują się młode dużo mniejsze oraz słabe.

Opieka nad młodymi

Świeżo wyklute młode są bardzo płochliwe i szybkie, dlatego należy ograniczyć wszelkie czynności do minimum by zminimalizować stres. Przenieść je szybko do małego fauna boksa wyłożonego ręcznikiem papierowym oraz umieścić w nim sztuczną roślinę. Pierwszy posiłek piskląt stanowi ich własna wylinka, którą mogą zrzucić od 12 godzin po wykluciu do nawet 28. Przez pierwsze 2-3 dni maluchy nie spożywają pokarmu. Dopiero po tym okresie zaczynają jeść bardzo niewielkie ilości. Należy bacznie obserwować młode czy nie pojawiają się problemy z wylinką, czy nie ma kłopotów z jedzeniem i z wypróżnianiem oraz jaka jest ich kondycja. Sprzedawane powinny być tylko takie młode, które osiągnęły wiek co najmniej 6 tygodni i są w 100% zdrowe, nie mają żadnych wad genetycznych, krzywych i chudych ogonów, nie są zbyt chude.

Joann Pychińska